Oversteek Afrika Amerika deel 1

Oversteek Afrika Amerika deel 1

Door:  Job van der Heijden

 

Vier mannen zitten hun Atlantische tijd uit…

 

Kijkend naar de tiende zonsondergang op zee, probeer ik ondertussen de golven te lezen. Golven die amuserend schommelen, adembenemend weerspiegelen, van kleur lijken te veranderen en dan weer plots willen laten zien wie hier de baas is. Grote golven die zich plots verdelen in vele kleine golfjes, maar toch dreigender kunnen lijken dan de hogere krachtige deining. Als je er te lang naar kijkt raak je er vast van in hypnose. Met de haren in de wind, een subwoofer op vol volume naast mij, laat ik de zon voor handdoek spelen. We hebben net gezwommen, aan de oppervlakte van een niet te bevatten 3000 meter diepe watermassa, het thuis van vele onbekende dieren en de fabriek van ons zuurstof. Maar goed, water is water en meer moet je je niet willen beseffen tijdens het zwemmen want, net als het te lang stil staan bij die prachtige sterrenhemel, zal het op den duur kortsluiting veroorzaken in de al beperkte hersencapaciteit. Ik zit hier en ik zit hier prima, verder is er niks, moet ik niks en hoef ik op dit moment ook niks. Hoe lekker is dat?! De enige reden om een tijd te weten is dat we wachtdiensten hebben van drie uur, waarbij je in de praktijk niet veel meer doet dan wat ik nu aan het doen ben… observeren, en iedere kleine verandering die je ziet aan het al 10 dagen vergelijkbare uitzicht proberen te begrijpen, of er juist van te genieten. Back to basic is waar we zijn. Grappig om juist hier het gevoel te hebben dat ik, antroposofisch gezegd, mij even meer dan ooit geaard voel. Het leven is even erg eenvoudig, wellicht veel te eenvoudig voor een langere termijn…

Je zou denken dat zo’n tocht, in een klein bootje over een immense zee, je veel doet denken… je in een emotionele rollercoaster brengt, je de mogelijkheid geeft om in helicopter view even terug te blikken naar je dagelijkse realiteit en het pad waar je je op begeeft. En ja, dat kan best, maar waarom zou je in godesnaam? Het leven op zee ontnuchtert, de brede horizon, de schone lucht, de verre uitzichten en het avontuurlijke karakter zorgen er juist voor dat alles vrij simpel is en de focus ligt op het hier en nu. Nu schrijf ik dit, het broertje van Joris, en kan het zijn dat dit anders ervaren werd door Joris en Bert, die al langere tijd op avontuur zijn. Maar hoe dan ook, de eenvoud van dit tijdelijke leven is even heerlijk. Geen telefoon, geen tijd, geen dubbele afspraken of drukke agenda’s… Het enige dat nu in onze agenda staat is het bereiken van het Amerikaanse continent, het liefste Suriname en hopelijk zonder te veel problemen. Los van een goede samenwerking, juiste communicatie, wederzijdse vertrouwen en het ontbreken van te veel mankementen aan ons drijvende huis wordt juist deze planning voor het grootste deel bepaald door een externe factor: het weer.

 

Het weer

Het weer bepaalt het tempo van de reis, 15 tot 19 dagen zou deze reis van Afrika naar Amerika normaal gesproken ongeveer moeten duren. Het blijft lastig in te schatten en ingewikkeld te plannen. Achteraf blijkt dat drie andere Nederlandse, vergelijkbare boten een uur later dan wij vertrokken maar dagen later aankwamen. Ondanks de grote onzekerheid of ik mee kon i.v.m. werk en de planning van Joris en Bert, hebben de andere opstapper Thomas en ik ontzettend uitgekeken naar het moment dat we aan boord zouden stappen. Des te gekker eigenlijk dat het zo snel mogelijk veilig bereiken van de overkant een topprioriteit werd en dat iedereen al heel snel aan het aftellen was. Nog maar 432 uurtjes… Dat wij zo snel over waren had te maken met het feit dat we met zijn vieren zijn. We konden daarom meer slapen en hoefden minder conservatief te varen. Maar ook omdat alles wat mee kon zitten, gewoon mee zat. Een soort droomvlucht maar dan zonder droom, en vlucht, dus… Om, zeker voor de zeilers onder ons, een idee te geven hoe de omstandigheden waren heb ik hieronder een overzicht gemaakt:

Verwachtte gemiddelde snelheid 5.5 nautische zeemijl per uur
11 km/h
Afstand in zeemijlen 1900 mijlen
Windrichting 13 dagen oostenwind (vanuit de rug),

laatste 3 dagen wisselender door Squals

Windkracht Bijna 10 dagen op een rij tussen de 15 en 21 knopen.
Minimum: 0 knopen
Maximum: 35 knopen
Stroomrichting Richting het westen (uit de rug)
Kracht stroming Tussen de 1 en 4 knopen
Golfhoogte 0.0m – ruim 3 meter
Gerealiseerde gemiddelde snelheid max 6.5 nautische zeemijl per uur (knopen) = 11,1 km per uur
10.6 knopen =18,5 km per uur
Aantal dagen onderweg 13
Het weer 1 dag Sahara mist,

9 dagen zon met wat wolken,

2 dagen wolken met wat zon,

1 dag buien met zon

Temperatuur 18 – 26

 

Na enkele dagen in het ontspannen tempo van Joris en Bert voorbereiden, was het moment van vertrek een bijzondere. Iedereen was vol van energie en had zin, met de logische voorzichtigheid, om aan deze onvergetelijke reis te beginnen. Alsof die energie enthousiast gedeeld moest worden met een bijzonder uitzwaaicomité kwamen uit het niets, van verre afstand en in hoog tempo, een groep dolfijnen doelgericht de boot bezoeken. Zo snel als ze enthousiast aan kwamen springen, zo snel vertrokken ze onder de boot ook weer uit het zicht. Net als de mistige, machtige omtrekken van de bebergte eilanden om ons heen. Het gaat nu dan echt beginnen… Het weer is goed, voldoende wind en een waterig zonnetje dat door het vele Saharazand door schijnt. Die Sahara mist-wolk zorgt er in de eerste nacht voor dat donker ook echt mega donker is. Buiten in de kuip hebben we geen goede lamp, al zouden we die überhaupt niet vaak aandoen omdat je dan niet kan wennen aan het donker en dus niks kan zien. Maar aan het donker van de eerste nacht is niet te wennen, letterlijk geen hand voor ogen te zien. Slechts het licht van het toplicht en de navigatieapparatuur kan worden herkend. En dat met deingolven van zeker 3 meter… Met een zaklamp op zo’n muur schijnen is alleen maar angstiger, je moet dan wel blijven kijken om te zien of dat wel goed gaat komen. Die deingolven waren niet alles, je hebt ook windgolfjes die niet altijd van dezelfde kant komen.

Wennen

Met uitzondering van enkele uurtjes, beweegt gedurende de hele reis van een ruime 300 uur, constant alles heen en weer. Niks kun je even neerzetten, om gek van te worden! En dan stoot je ook nog eens vaker dan drie keer je hoofd tegen dezelfde plekken. Ja, in het donker door een soort kermisattractie lopen zorgt er wel voor dat je iedere hoek uiteindelijk goed leert kennen.

Eenmaal in je hut aangekomen, ik slaap in de punt, kun je maar een ding doen. Het licht aan en liggen. Liggen omdat je anders toch direct misselijk wordt, of in het beste geval draaierig. Ook liggen, omdat uitkleden en tegelijkertijd evenwicht behouden lang kan duren. Fuck yeah, dat het slagen in zoiets gewoons als het naar bed gaan, ineens bijna het juichen waard kan worden. Nu alleen nog zo liggen dat ik niet weg rol, met de wind en golven van achteren, is er niet echt een lage kant en ligt de boot niet zoveel op haar zij. Dat is een stukje comfortabeler, maar zorgt er wel voor dat we alsnog alle kanten op kunnen rollen. Ik kies de muur waar ik het meest heen rol en besluit daar tegen aan te liggen. Een aangespannen been naar de andere muur zorgt ervoor dat ik uiteindelijk wel in slaap val zonder te rollen. Dit is gelukt, nu nog even wennen aan de herrie. Ieder spettertje van de zee dat botst tegen de punt wil zich laten horen. En verder kraakt zo ongeveer alles wat kan en volgens mij helemaal niet kan kraken, in een onregelmatig ritme. Dat zo’n oncomfortabele sport iets is voor levensgenieters en vaak voor mensen die een luxe bestaan leiden, wat een weirdo’s eigenlijk.

 

Het uitzicht

De volgende negen dagen is het helder weer, slechts wat hoge vage wolken en steeds wat minder hoge deining. De maan laat zich vooral overdag zien en iets voor zonsopkomst. Het zijn prachtige heldere nachten, regelmatig met een adembenemende felle sterrenhemel. Thomas telt tijdens zijn dienst van drie uur zeker 70 vallende sterren per uur, achteraf vanwege een meteorietenregen. Met uitzondering van de eerste twee dagen, waarbij we op het internationale kanaal 16 van de marifoon de Nederlandse boten met elkaar horen praten over onderwerpen waar je over praat als je in je klapstoel op de camping zit, is er vervolgens 10 dagen op een rij geen teken van mensheid. Er is zelfs geen vliegtuig te zien, het enige bewijs van de mensheid dat we kunnen zien zijn de satellieten. Zelfs niet op de AIS (soort radar op de navigatie) dat soms tot 55 km ver anderen op de AIS aangesloten boten kan ontdekken. We zijn hier alleen, mocht er iets mis gaan dan zullen we het zelf moeten oplossen. Best een cool idee maar ook toch maar hopen dat we niet op de proef worden gesteld, ondanks de goede voorbereiding van Bert en Joris.

Het uitzicht is die dagen vergelijkbaar, het water is diep blauw en heel regelmatig zie je scholen vliegende vissen boven het water uitschieten. Verder gaat er geen dag voorbij dat er geen vogels te zien zijn. Dieper op de Atlantische oceaan komen we één soort vaak tegen, een donker vogeltje dat nooit hoog vliegt en we nooit ergens hebben zien rusten/zwemmen. Het zweeft in vrij hoge snelheid centimeters boven alle golven, alsof het magnetisch wordt geregeld raken ze net niet het water aan. Om de paar dagen krijgen we bezoek van een paartjes nieuwsgierige witte vogels met een lange staart (White-tailed tropicbird, thanks google en internet, good to have you back!). Je ziet ze van ver aankomen omdat iedere verandering snel opvalt, een van de twee blijft hoog terwijl de ander rondjes om de boot vliegt. Na een paar rondjes en het niet durven landen op de bewegende boot stijgt de ‘verkenner’ standaard weer op en vliegen ze samen weer verder. En dan dachten wij dat wij op avontuur waren… Die beestjes hebben pas een lange weg te gaan, al zijn ze wel wat sneller dan wij.

Tijd

Het meestal onveranderde beeld en minimalistische bestaan zorgt ervoor dat ‘tijd’ een andere dimensie krijgt. Tijd is niets meer, tijd is licht en donker, tijd is honger, dorst of slaap, dat is alles. Nu zal ik niet stoer gaan doen, want tijd is ook gewoononze wekkers op onze smartphones, die af gaat wanneer we weer dienst hebben van 3 uur. Omdat we allemaal wel eens een zonsopkomst dienst willen en niemand altijd de nachtdienst wenst, spreken we af dat degene die de dienst van 4 tot 7 heeft, de volgende dienst mag overslaan. Zo blijven de dienst tijdstippen veranderen. Maar was eerst de dienst van 7 – 10 de dienst van de zonsopgang, al snel bepaalt de aarde dat zelfs dit ritme niet meer klopt en komt de zon al tussen 4-7. Na een week besluiten we daarom maar om de tijd te zetten op de Surinaamse, twee uren eerder dan Cape Verde. Heerlijk idee eigenlijk dat er dan toch iets aan het veranderen is. We weten, los van de techniek, dat we goed gaan omdat de zon achter de punt onder gaat en opkomt in de rug. Maar anders zou ik net zo goed geloven dat we nog steeds vlak bij Cape Verde zeilen. Het besef dat we dus echt allemaal merken dat onze horloges (of de zon) niet meer goed lopen, en dat de nachten nu nog minder afkoelen, bevestigt op dit moment nog maar even dat we echt aan een aardig reisje begonnen zijn…We varen gewoon een nieuwe tijd in!

Los van deze nieuwe tijdzone, halen we ook De Tijd in. We zien we namelijk op de AIS een Nederlandse boot genaamd De Tijd. 24 uur lang heeft dit ons geïntrigeerd, potverdikkeme, die boot is zo dichtbij maar nog kunnen we hem met het blote oog niet zien! Pas met een afstand van 8 NM (15 km) kunnen we in de avond eindelijk vaag z’n toplicht herkennen. Na een paar korte gesprekjes over de Marifoon varen we in korte tijd De Tijd voorbij en hebben we verder alle tijd om ons aan te passen aan de nieuwe tijdzones.

Praktisch

Goed, leuk allemaal maar wat doe je eigenlijk met je tijd aan boord? Dat vroegen vooral de opstappers Thomas en ik ons van te voren af. Enthousiast hebben Thomas en ik onze vele plannen doorgenomen tijdens de vier vluchten van Brussels naar Sao Vicente, direct na onze eerste kennismaking. Toevallig hebben we beiden daarom net een nieuw instrument op de kop getikt, de ukulele van Thomas en de mondharmonica van Job. Tijdens deze maand vakantie hebben we hier vast genoeg tijd voor. Verder heb ik een aantal interessante studieboeken bij mij en een beginnerscursus Japanse taal. Ook de laptop moet natuurlijk mee, is dit dan niet het allerbeste moment om alle duizenden digitale foto’s eens te organiseren? Oh ja, Thomas en ik bedachten bovendien een mooi boek te gaan schrijven, voortvloeiend uit verschillende inzichten die naar boven zouden komen tijdens gesprekken over onderwerpen die we deze reis zouden gaan bespreken. Zoals inmiddels al duidelijk aan het worden is, needless to say dat al deze plannen volledig in het water zijn gevallen… Wat doen we dan wel, of ehh, ook?

Vissen! Wel twee dagen, helaas voor ons, hebben de grotere vissen op dag drie al ons visgerei zelf weggevist. Maar we hebben er zeker plezier en succes ermee. Een mooie Mahi Mahi en een rode tonijn staan al snel op het menu. Hoe tof is dat!? Ontzettend lekker en daarom nog vervelender dat dit niet meer mogelijk is!

Wat doen we nog meer? Slapen, wakker worden, een stuk minder eten, voldoende drinken, uitstapjes maken van je stabiele plek naar de wc, wat koken, afwassen, tandenpoetsen, wat kletsen, wat lezen, wat Netflix series kijken, de boot en accu wat controleren, wat naar het navigatiescherm staren, wat naar het weer en de wolken kijken, wat naar de zeilen staren, wat naar water en golven staren, wat niksen en de volgende activiteit even wat uitstellen.

Sommige genoemde activiteiten lijken simpel maar zijn alles behalve. Sommige kun je haast niet doen zonder even de hele oceaan bij elkaar te schreeuwen. Ga maar eens in een hete schommelende hut groente snijden, opvangen en ergens bewaren waar het niet omvalt terwijl je het vlees op de bodem van een overvolle koelkast met bovendeksel zoekt, zonder een ei te breken trouwens want je wil hier echt niet alles uit halen om de boel schoon te maken. Of wat dacht je van de fruitshakes, die uiteraard per se gemaakt moeten worden, ook al ben ik de pers vergeten. Oh ja, na een seconde of 10 ben je trouwens wel een beetje draaierig, dus vergeet niet te voorkomen dat je misselijk wordt. Al gaat alles na een paar dagen wennen, het draaierige en de onbalans verdwijnt niet volledig, je gaat je er alleen minder aan ergeren en wordt een stuk handiger en efficiënter. Efficiënt omgaan, niet alleen wat tijd betreft, maar ook wat betreft onze voorraden zoals water. Het water in de twee water tanks (totaal 450 liter) is voldoende om de afwas mee te doen, te koken of om het een en ander mee schoon te maken. Het Kaapverdische water is geen drinkwater maar wel zoet, dus douchen kan prima maar daarvoor hebben we niet genoeg. Bovendien is het verstandig om dit zoete water te behouden als back-up, er zijn situaties denkbaar dat dit zoete water toch nog een redding kan worden. Douchen doen we daarom liever met zout water direct uit zee of regenwater, stel dat dat wel mogelijk was geweest. Op een reis van 13 dagen ben ik recordhouder wat aantal douches betreft, namelijk vier keer. Op de een of andere manier is het zo’n gedoe dat ik hiervoor mijn obsessieve dwangmatige ‘ikkan&doehelemaalniksvoormijnochtenddouchesessie’ kan laten varen. Bovendien is het ritme anders hier, we sliepen vaker korte tijden, gewoon wanneer het even uitkomt en je echt niks beters te doen hebt. Ik hoor je denken, douchen met zeewater? Ja, na een paar dagen slapen in vochtige warme hutten is zout water prima verfrissend, verder geeft de shampoo geur het idee alsof je ook echt schoon bent. Even handen wassen met zoet water en je bent ook weer een paar minuten af van plakkerige zouthanden, ideaal. Over geuren gesproken, op de Atlantic is zo weinig te ruiken dat je daarom ook echt alles ruikt wat er te ruiken is. Dat iemand ergens in z’n hut wakker wordt kun je daarom ruiken aan de deo geur, ook als het in iemand z’n hut 10 meter verderop is. Overigens zal het feit dat we geen sigaret hebben meegenomen ook wel bijdragen aan een verbeterde geurzintuig. Los van het niet meenemen van peuken (voor vertrek hoorden we ergens dat het niet goed is voor je gezondheid) keren we ook tijdelijk alcohol de rug toe, dit i.v.m. het voorkomen van zeeziekte en misselijkheid. Op de helft van de reis, ergens tussen Afrika en America, drinken we dan toch met z’n vieren allemaal 1 tot 2 biertjes om dit te vieren. Heerlijk zo’n vervroegd steigerbiertje, met Taiwanese spicey pinda’s, bij zonsondergang. Heerlijk zo’n moment van besef delen met z’n vieren. Ik probeer mij voor te stellen hoe Disney dit zou filmen, ingezoomd op vier bebaarde mannen, en versnellend uitzoomend totdat beide continenten zichtbaar zijn.

Contact met de buitenwereld is er overigens sporadisch. Joris en Bert hebben een speciaal abonnement voor de satelliettelefoon met een X aantal minuten per maand en smsjes / extreem langzaam internet. Uiteraard is dit vooral bedoeld voor noodgevallen en het ophalen van weerkaarten. Maar heel af en toe een belletje/sms/mailtje naar het thuisfront en de lieve vriendinnen is soms gelukkig wel eens mogelijk. Best wel gek dat het dagelijkse leven vanaf de Atlantische oceaan gevoelsmatig voelt als een ontzettend ver van ons bed show, hoe kort geleden voor Thomas en mij dan ook. Een paar weken terug zat ik nog in een totaal andere en lichtelijk autistische schattige wereld, Japan, maar zelfs daar doet alles je aan je dagelijkse leven denken. Hier dus niet, weinig dingen associëren je er aan, des te toffer en gekker om even contact te hebben met het vaste land.

 

Volgende week deel 2

8 Comments

  1. Ria

    Wat een geweldig verhaal en zo leuk en goed beschreven. Zou wel wat zijn in boekvorm.
    Mannen, houdt jullie taai en succes met de oversteek. Ik kijk al uit naar het vervolg.

  2. Babs en Larry Taylor

    Wat een geweldig prachtig verhaal! Schitterend verteld Job, wij op het vaste land hebben geen idee hoe het leven op zee is. Nu hebben we een kijkje gekregen. Dank jullie wel! Love you xxxxx Babs en Larry

  3. José

    Helemaal eens! Ik heb ineens een beeld hoe zo’n oversteek moet zijn en kon zomaar een stukje meevaren via dit prachtige verhaal! En ook heel blij dat het al weer achter de rug is, mijn twee zonen met hun vrienden op die grote oceaan😅😍

  4. Christa

    Sehr schöner Bericht mit tollen Eindrücken. Ich habe es genossen auf diesem Wege davon zu erfahren und es aus der Ferne etwas mit zu erleben. Liebe Grüße von Christa

  5. Jos van der Heijden

    Mooi verhaal Job
    Goed hoe je de andere spectaculaire zaken belicht van deze grote oversteek.

    Ik hoop dat dit verhaal nog een vervolg kijgt

    Groet Marja en Jos

  6. Angeline

    Nu pas ben ik er pas rustig voor gaan zitten om het verslag te lezen. Da actualiteit is er immers toch al af en zijn jullie gelukkig veilig en voorspoedig in Suriname aangekomen. Wat een schrijverstalent! Niet alleen konden we als lezers daar al bij de verslagen van Bert en Joris van genieten, maar nu ook bij Job. Top Job! Dank je wel voor je tijd om dit prachtige verslag te schrijven. Origineel en onderhoudend, filosofisch en praktisch, humoristisch en zakelijk…ik kreeg door je beschrijving prachtige beelden en indrukken in mijn hoofd. Ook taal en het gebruik ervan zijn bijzonder en een kunst. Ik kijk uit naar deel 2…..liefs, Angeline

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *